İhracatta 1 milyar dolar sınırına dayanan Türk mobilyası, tasarım konusunda yaşadığı problemi aşmakta zorlanıyor. Ağırlıklı olarak küçük ve orta ölçekli işletmelerin yer aldığı sektörde sivil toplum örgütleri sermayedarları ve calışanları bilinçlendirmek için yoğun gayret sarf ediyor. Merkezi İstanbul’da bulunan Mobilya Sanayi işadamları Derneği (MOBSAD) Baskanı Nuri Gürcan, dernek olarak hiçbir kurum ya da kuruluşa alternatif olmak gibi bir amaçlarının olmadığını tek gayelerinin sektörlerinin sorunlarını devlet nezdinde gündeme taşıyarak çözüm üretmek olduğunu vurguladı. Gürcan, sektorün önündeki en büyük problemin tasarım konusundaki kısır döngü olduğuna dikkati çekti.
MOBSAD kirn tarafından, neden kuruldu ?
Mobilya Sanayi İş Adamları Derneği (MOBSAD) Haziran 2006’da bu sektöre gonül vermiş 18 kişi tarafından kuruldu. Yıllardır sektoörün devletle olan ilişkilerinde temsil edecek örgütlü bir gücün olmaması ve ciddi bir organizasyon eksikliğinin hissedilmesi derneğimizin kurulmasında temel zemin teşkil etti. Amacımız ve hedefimiz, mobilya sektörünün ortak sorunlarına çözüm bulunması ve uluslararası pazarda hak ettiği payı alması.
Derneğin üye profili hakkında bilgi verir misiniz ?
Üyelerimiz orta ölçekli, el işciliği ağırlıklı ’kupon’ tabir edilen kişilere özel mobilya üreten, ayrıca tasarımcıları ve iç mimari grupları bulunan, ürettiğini kendi mağazalarında alıcı kitlesine satan bir kısmını da toptan olarak mağazalara pazarlayan firmalardan oluşuyor.
Üye profiliniz ağırlıklı İstanbul’dan, diğer illere açılmayı düsünüyor musunuz ?
Evet, düşünüyoruz. Ankara’dan üyelerimiz olduğu gibi Kayseri, Çorum, Çanakkale, izmir ve Bursa’dan üyelik başvurularını dğerlendiriyoruz.
MOSDER’den sonra MOBSAD kuruldu. MOBSAD, MOSDER’in alternatifi mi, hedefiniz nedir?
Dernek olarak sektörde dışlayıcı değil kucaklayıcı bir rol oynamak istiyoruz. MOSDER Yönetim Kurulu Baskanı Sayın Memduh Boydak, bizzat derneğimizi ziyaret etti ve başarı dileklerini iletti. Adı geçen derneğin üye profili ile MOBSAD’in üye profili çok farklı. Ciro olarak sektorün önemli bir kısmını temsil eden MOSDER ile derneğimiz arasındaki fark her iki dernek üyelerinin ölçek ve ürünlerinin nitelik-niceliğine bakarak kolaylıkla anlaşılabilir. Bu arada niteliği işinin niteliği ve hacmi gereği, adı geçen dernekte yer alması mümkün olmayan firmaların temsilindeki ihtiyaçta hemen anlaşılacaktır. MOBSAD üyeleri ağırlıklı olarak ’butik üretim’ diye tabir edilen yüksek katma değerli mobilya üreticileri oldukları için daha cok ince el işciliğine dayalı mobilyalar ile pazarda yerini almıştır. Derneğimiz bu alandaki tüm yapıcı örgütlemeleri desteklemektedir. Sonuç olarak MOBSAD herhangi bir dernek ya da orgütlenmenin alternatifi ya da rakibi değildir. Zaten sosyal sorumluluk hizmeti veren ve kâr amacı gütmeyen derneklerin sadece hizmet adına bir rekabeti söz konusu olabilir. Ancak MOBSAD sektöre ve ülkemize olumlu katkı yapacak her türlü oluşum ve çabayı desteklemektedir.
Mobilya firmalarının ürünlerinin coğunun birbirine benzemesini nasıl değerlendiriyorsunuz, tasarım konusunda ciddi eksikliğimiz yok mu?
Tasarım konusunda maalesef zaman zaman yaşadığımız kısırdöngüyü kırmak için bu alanda ortak çalışma yapmamız gerekiyor. Dünya mobilya pazarında, ’Ben de varım.’ diyeceksek ürettiğimiz mobilyanın farklılığını ortaya koymamız gerekiyor. MOBSAD olarak üniversitelerimizin tasarım gruplarıyla ortak çalısmalar yapıyoruz. Tasarımcılarımız için mobilya sektörünü cazip hale getirmek için yarışmalar düzenliyor, dereceye girenleri ödülün haricinde yurtdışı seyahati ve staj imkanı ile odüllendiriyoruz. Yeterli mi derseniz tabii yeterli değil.
Mobilya sektörünün önde gelen markaları, muşterilerine kredi kartına uzun taksit seçenekleri ile alışveriş imkanı sağlıyorlar. Bu durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Marka olmayı destekliyoruz. Büyük firmaları takdir de ediyoruz. Ancak KOBI statüstindeki on binlerce firma 12 ay ya da daha fazla taksit imkanı sağlayan bu firmaların finansman gücü ve reklam faaliyetleri karsşısında ayakta kalmaları zor. Yılın nerede ise tamaminda kampanya düzenleniyor. MOBSAD olarak bu konuyla ilgili girişimimiz mevcut. Ticaret Odası’nın da bu konuda tüm sektörlerde çalışması sürüyor.
Mobilya sektöründeki kayıtdışılığın önüne nasıl geçilebilir?
Mobilya sektörü ağırlıklı olarak küçük ve orta boy isletmelerden oluşuyor. Kayıt dışılık oranı ise yüzde 85 gibi çok yüksek oranda. Bu durum sektördeki firmaların kurumsallaşmasının önündeki en büyük engellerden. Kayıt dışılığı çözmek için KDV ve diğer vergi oranlarının yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor. Cezayi müeyyide oranları da artırılmalı. Aynca sektörün bir envanteri ve master planı yapılmalı.
İstanbul’da mobilyacıların neden organize sanayi bölgesi yok, ihtiyaç degil mi?
Dogru. İstanbul’da Masko ve Modoko sanayi siteleri haricinde henüz bir organize sanayi bölgesi yok. Sektörün büyümesinin önündeki en büyük engellerden biri bu. İTO’da 6 bine yakın üyesi olan sektörün organize sanayi olması cok büyük bir eksiklik. Bu konu üzerinde ciddi olarak duruyoruz. Çalışmaları neticelendirmeye çalışıyoruz.